ín Laslappie van Mieliestronk

 

GRONDWET VAN SUID-AFRIKA

(Aanhef en Grondliggende bepalings)

 

Aanhef

Ons, die mense van Suid-Afrika,

Erken die ongeregtighede van ons verlede;

Huldig diegene wat vir geregtigheid en vryheid in ons land gely het;

Respekteer diegene wat hul beywer het om ons land op te bou en te ontwikkel; en

Glo dat Suid-Afrika behoort aan almal wat daarin woon, verenig in ons verskeidenheid.

Daarom neem ons, deur ons vryverkose verteenwoordigers, hierdie Grondwet aan as die hoogste reg van die Republiek ten eindeó

Die verdeeldheid van die verlede te heel en ín samelewing gegrond op demokratiese waardes, maatskaplike geregtigheid en basiese menseregte te skep;

Die grondslag te lÍ vir ín demokratiese en oop samelewing waarin regering gegrondves is op die wil van die bevolking en elke burger gelyk deur die reg beskerm word;

Die lewensgehalte van alle burgers te verhoog en die potensiaal van elke mens te ontsluit; en

ín Verenigde en demokratiese Suid-Afrika te bou wat sy regmatige plek as ín soewereine staat in die gemeenskap van nasies kan inneem.

Mag God ons mense beskerm.

Nkosi Sikelelí iAfrika. Morena boloka setjhaba sa heso. 

God seŽn Suid-Afrika. God bless South Africa.

Mudzimu fhatutshedza Afurika. Hosi katekisa Afrika.

 

Grondliggende bepalings

Republiek van Suid-Afrika

1.      Die Republiek van Suid-Afrika is een, soewereine, demokratiese staat gegrond op die volgende waardes:

         (a)       Menswaardigheid, die bereiking van gelykheid en die uitbou van menseregte en vryhede.

         (b)       Nie-rassigheid en nie-seksisme.

         (c)       Die oppergesag van die grondwet en die heerskappy van die reg.

         (d)       Algemene stemreg vir volwassenes, ín nasionale gemeenskaplike kieserslys, gereelde verkiesings en ín veelparty-stelsel van demokratiese regering, om verantwoordingspligtigheid, ín responsiewe ingesteldheid, en openheid te verseker.

 

Oppergesag van Grondwet

2.      Hierdie Grondwet is die hoogste reg van die Republiek; enige regsvoorskrif of optrede daarmee onbestaanbaar, is ongeldig, en die verpligtinge daardeur opgelÍ, moet nagekom word.

 

Burgerskap

3.     3.       (1)       Daar is ín gemeenskaplike Suid-Afrikaanse burgerskap.

(2)       Alle burgers is in gelyke mateó

                     (a)       geregtig op die regte, voorregte en voordele van

burgerskap; en

                     (b)       onderworpe aan die pligte en verantwoordelikhede van burgerskap.

(3)       Nasionale wetgewing moet voorsiening maak vir die verkryging, verlies en herverlening van burgerskap.

 

Nasionale lied

4.      Die nasionale lied van die Republiek word deur die President by proklamasie bepaal.

Nasionale vlag

5.      Die nasionale vlag van die Republiek is swart, goud, groen, wit, rooi en blou, soos in Bylae 1 beskryf en geskets.

 

Tale

         6.  (1)  Die amptelike tale van die Republiek is Sepedi, Sesotho, Setswana, siSwati, Tshivenda, Xitsonga, Afrikaans, English, isiNdebele, isiXhosa en isiZulu.

     (2)  Gesien die historiese inkorting van die gebruik en status van die inheemse tale van ons mense, moet die staat praktiese en daadwerklike maatreŽls tref om die status van diť tale te verhoog en hul gebruik te bevorder.

     (3)    (a) Die nasionale regering en provinsiale regerings kan enige bepaalde amptelike tale vir regeringsdoeleindes aanwend, met inagneming van gebruik, doenlikheid, koste, streeksomstandighede en die ewewig van die behoeftes en voorkeure van die bevolking as geheel of in die betrokke provinsie; maar die nasionale regering en elke provinsiale regering moet minstens twee amptelike tale gebruik.

              (b)  Munisipaliteite moet die taalgebruike en -voorkeure van hul inwoners in aanmerking neem

     (4)    Die nasionale regering en provinsiale regerings moet deur wetgewende en ander maatreŽls hul gebruik van amptelike tale reŽl en monitor. Sonder afbreuk aan die bepalings van subartikel (2) moet alle amptelike tale gelykheid van aansien geniet en billik behandel word.

     (5)    ín Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad deur nasionale wetgewing ingestel moet

(a)       die ontwikkeling en gebruik bevorder en omstandighede skep vir die ontwikkeling en gebruik van ó

                                    (i)         alle amptelike tale;

                                    (ii)        die Khoi-, Nama- en Santale; en

                                    (iii)       gebaretaal; en

        (b)       respek bevorder en verseker vir ó
   
                                 (i)         alle tale wat algemeen deur gemeenskappe in Suid- Afrika gebruik word, met inbegrip van Duits, Grieks, Goedjarati, Hindi, Portugees, Tamil, Teloegoe en Oerdoe; en
   
                                 (ii)        Arabies, Hebreeus, Sanskrit en ander tale wat in Suid- Afrika vir godsdiensdoeleindes gebruik word.

Klik hier om terug te keer na die Laslappie-bladwyser

Klik hier om terug te keer na die inhoudsblad