’n Laslappie van Mieliestronk

KORAAL:

  Pragpaleise van die nederige poliepe

LINKS: ’n Duiker by rooi koraal in die kelders van die see...

Foto: NOAA

    
IETS wat werklik in die see geniet kan word—dikwels ’n lus om te aanskou—is koraal. In die warmer waters van die wêreld floreer die koraalpoliepe. Hulle is piepklein seediertjies wat kalsium uit die water kan onttrek en dit in harde skuilplekkies kan omskep waarin hulle lewe.

’n Stuk koraal bestaan gewoonlik uit die gewese huisies van baie koraalpoliepe. Sodra een poliep vrek, bou ’n ander een sy tuiste bo-op dié van die dooie een. Uiteindelik kan selfs groot riwwe in die see op hierdie manier opgebou word—al groei sulke riwwe miskien net met ’n paar sentimeters per jaar.

BO: Die meeste korale is opgebou deur honderde tot honderdduisende individuele koraalpoliepe soos dié. REGS: Die bou van ’n koraalpoliep. Klik op die illustrasie vir ’n groot diagram en uitvoerige beskrywing. Foto: NOAA; iIlustrasie: OCEANSERVICE / NOAA

Koraal plant sowel nie-geslagtelik as geslagtelik voort. By nie-geslagtelike voortplanting breek nuwe kloonpoliepe van die ouerpoliepe weg om die kolonie te vergroot of om nuwe kolonies te begin. Dit begin wanneer die ouerpoliep ’n sekere grootte bereik en die diertjie verdeel. Hierdie proses duur regdeur die poliep se lewe voort.

Sowat driekwart van alle steenkorale produseer manlike en/of vroulike gamete. (’n Gameet is ’n geslagsel wat met ’n ander tot bevrugting verbind.) Die meeste van hierdie soorte saai enorme hoeveelhede eiers en sperma in die water om hul nasate oor ’n wye gebied te versprei.

Die eiers en sperma verbind om vrydrywende larwes te vorm wat deel van die diereplankton uitmaak. Die produksie van so baie larwes is om te kompenseer vir die talle wat deur roofvyande gevreet sal word terwyl hulle willoos deur die waterstrome meegevoer word.
   

Maar die voortbestaan van ons koraalriwwe is in die weegskaal. En die mens dra die skuld vir een van die grootste bedreigings—die skrikwekkende besoedeling van die see.

LINKS: Daar is baie maniere waarop besoedeling koraalriwwe kan beskadig. Afval soos hierdie plastieksak kan vinnig in die koraal verstrik raak en die poliepe “versmoor”. Op baie plekke word koraalriwwe ook vernietig wanneer hebsugtige mense pragstukke koraal afbreek of die riwwe se helderkleurige visse versamel vir die juweelhandel en akwariums onderskeidelik. Onbedagsame of onopgeleide duikers kan eweneens die riwwe vertrap.

Foto: NOAA

  
Boonop het seewetenskaplikes al op ’n konferensie in Londen onthul dat daar nie minder nie as dertien verskillende siektes is wat koraal aantas.

Een siekte, wat die koraalpoliepe se buitenste lewende weefsel laat afsterf en die skelet laat verkrummel, versprei byvoorbeeld baie sentimeters ver op een dag—terwyl die riwwe self, soos gesê, met slegs enkele sentimeters per jaar toeneem.

BO: Koraal kan die wonderlikste vorms aanneem... 

 

Foto: NOAA

Klik hier om terug te keer na die Laslappie-bladwyser

Klik hier om terug te keer na die inhoudsblad