n Laslappie van Mieliestronk

O:

Die o van waterdiere

 

Vieroog-vlindervis  sy vals o kan roofvyande flous

   
BO: Die groot ekstra o agter op lyf van die vieroog-vlindervis is nie werklike kykers nie. Hulle is kolle wat sy roofvyande moet flous, want dit laat hom baie meer formidabel lyksoos die vals o wat ook op die vlerke van sekere skoenlappers voorkom. Vlindervisse is tropiese seediere wat naby koraalriwwe hou.

Foto: Chris Huss / NOAA

 

Diere het allerhande soorte o... kykers met n duisternis lense of dalk net twee. Party se o is di kant toe gedraai, ander weer anderkant toe, sommige sien goed en ander sien sleg. Maar o, watter wonderlike goed bly o darem nie... ook di van die kreature wat onder die water lewe!

 

JOU eie oen di van honde, katte, roofvols en ander roofdieresit vooraan die kop. Jy kan nie agter jou sien nie, want jyt mos nie nodig om dit te kan doen nie. Wat vir jou saak maak, is om dinge duidelik te kan onderskei en afstand te skat.

 

Prooidiere se o sit aan die kante van die kop. Hulle sien nie dinge in sulke fyn besonderhede nie, maar hulle kan reg rondom hulle sien om naderende roofvyande te gewaar.

 

Soogdiere het net twee o. Spinnekoppe het meestal agt, hoewel party geen o het nie, of twee, vier of ses. Insekte het tot 60 000. Onder die water is dit weer n heel ander storie. Lees hieronder oor die verrassende o van visse en ander waterdiere.
 

Viso

  
GrootoogvisLINKS: Ou grootoog by die koraal.


Foto: NOAA

  

DIE oog van n vis verskil bra van die o van gewerweldes wat op die land woon. Die meeste visse het o aan weerskante van die kop, maar hoewel hulle die hele tyd in alle rigtings kan kyk, kan hulle nie terselfdertyd met albei o op een voorwerp fokus nie.

 

Boonop kan visse nie hul o knip of toemaak nie, omdat hulle nie ooglede het nie. Pleks daarvan hou die water wat daaroor vloei die o vogtig.

 

Diepsee-vis met o soos teleskope

 

BO: n Diepsee-vis met o soos teleskope.

 

Illustrasie: NOAA

 

Nog n diepsee-skepseltjie met baie opmerklike oREGS: Nog n diepsee-skepseltjie met baie opmerklike o. 

 

Foto: NOAA

 

Naby die oppervlak is daar gewoonlik baie lig en die visse kan sonder moeite sien. Maar ondertoe, in die skemer dieptes, het baie soorte visse groter o om meer lig op te vang. Nog verder ondertoe, in die stikdonkerte, het visse eintlik nie o nodig nie (kyk die onderafdeling So blind soos n vis).

 

As jy n vis uit die water haal, sien hy weinig meer as n dowwe prentjie voor hom. Maar nie die anableps, of vierogige varswatervis, van Suid- en Sentraal-Amerika nie. Hierdie merkwaardige skepsel het twee o wat elk horisontaal in twee verdeel is.

 

Vieroog (anableps)Die vis swem vlak onder die wateroppervlak, met die boonste helfte van sy o bo en die onderste helfte onder die water. Die onderste helfte kyk uit vir klein swemmende diertjies wat hy kan vreet. Met die boonste helfte word die wreld klaarblyklik bespied vir roofvyande soos watervols, sodat die anableps gou kan wegswem as gevaar dreig.

   

So blind soos n vis
  

DIERE wat in die gitswart wreld van ondergrondse grotte of diep onder in die Blinde grotvis en blinde Texas-grotsalmandersee woon, het kwalik nodig om te kan sien. Baie visse wat in hierdie hou-gebiede lewe, het f net o waarmee hulle tussen lig en donker kan onderskei f glad geen o nie.

 

Maar waar hulle n gebrek aan sig het, is die ander sintuie soos die reuk- en tassin weer sterk ontwikkel. Daar is blinde grotvisse met n goed ontwikkelde vermo om die trillings van prooidiere in die water op te spoor.

Seekat

DIE seekat het twee groot, ronde o wat in baie opsigte soos die mens se o werk. Een vername verskil is dat hulle net behoorlik funksioneer op n Seekathorisontale vlak. Die seekat hou dus sy pupille horisontaal, ongeag die houding van die res van sy liggaam.

 

Met die o kan hy reg rondom hom sien en sy gunsteling-prooi soos mossels, krappe en seeslakke selfs in die nagdonkerte onderskei.

 

LINKS: Elke duiker wat al n seekat gesien het, sal weet dat daar iets sinisters is aan die manier waarop die dier met net een starende oog na verbygangers loer.

 

Foto: NOAA

 


Klik hier om terug te keer na die Laslappie-bladwyser

Klik hier om terug te keer na die inhoudsblad