ín Laslappie van Mieliestronk

SEKRETARISVOňL:

Slang se doodsteek, boer se vriend

SA landswapen waarop die sekretarisvoŽl ín prominente plek inneem Die sekretarisvoŽl op ons landswapen is nie soos ander roofvoŽls nie. Diť vlieg op hul prooi af en kry hom met hul kloue beet. Maar die koddige sekretarisvoŽl woel op die grond langs en jaag slange uit die gras uit op. Dan trap hy
hulle dood...

SekretarisvoŽlREGS: Daarís ín slang in die gras... dog toe maar, die sekretarisvoŽl sal hom uitsnuffel en blitsig van die gras af maak!

 

Foto: Gary M. Stolz / U.S. Fish & Wildlife Service

STEL jou voor jy is besig om tuis te rus en meteens voel jy hoe die aarde bewe. Jy hardloop buitentoe, net om ín monster so groot soos ín wolkekrabber bokant jou te sien uittoring. Jy slaan voet in die wind, maar ín swaar poot kom soos ín ton bakstene op jou neer en skop jou katswink. Een trap op jou ruggraat en jy's bokveld toe!

 

Klink dit soos ín nagmerrie? Wees dan net dankbaar dat jy nie ín slang is wat deur ín sekretarisvoŽl gejag word nie, want dis seker soos dit vir hom moet voel.

 

SekretarisvoŽls, langbeen-roofvoŽls van die grasvlaktes van Afrika, vreet hoofsaaklik groot insekte, akkedisse, skilpadjies, soogdiertjies en ander voŽls, maar hulle is veral bekend om die voorliefde wat baie van hulle vir slange het.

 

Die sekretarisvoŽl (Sagittarius serpentarius) loop meestal met lang, stywe treŽ deur die gras en trappel elke af en toe op die grond om verskrikte prooidiere uit hul skuilplekke op te jaag. Die toekomstige slagoffer word dan so al slingerende agternagesit, terwyl die voŽl met sy vlerke klap om hom nog verder te verwar.

 

Die meeste prooidiere word summier opgepik en ingesluk. Maar wanneer die sekretarisvoŽl slange aanval, trap hy sy slagoffer net agter die kop om sy rugstring te breek. Partykeer trap hy so kwaai dat hy die slang se vel letterlik afstroop terwyl hy nog leef.

 

Omdat hulle so lief vir slange is, beskou boere hierdie roofvoŽls as hul vriende. Party hou mak sekretarisvoŽls aan om van kobras, pofadders en rotte in hul landerye ontslae te raak.

 

ín Mens kan tereg wonder waar die sekretarisvoŽl aan sy naam kom. Wat het ín gevleuelde dier dan met sekretariŽle dinge uit te waai? Baie gesaghebbendes beweer hierdie ongewone naam kom van die bossie swartpunt-penvere aan sy agterkop wat ín mens glo herinner aan die veerpenne wat agttiende-eeuse regsekretarisse en klerke agter hul ore gedra of in hul pruike gesteek het. In werklikheid, meen een baie gesaghebbende bron, is die benaming ín foutiewe uitspraak van die Arabiese naam vir diť voŽl.

 

Miskien is dit egter nog op ín manier terug te voer na die wetenskaplike name Sagittarius (ďboogskutter met pyleĒ) en serpentarius (ďslangvreterĒ), wat albei maklik by die leek en in die volksmond ďsekretarisĒ kon geword het. Maar ons sou steeds nie werklik weet nie. Dit lyk in elk geval of die voŽl oorspronklik deur die vroeŽ Westerlinge in ons wÍrelddeelóen heel gepasóbloot ín ďslang(en)vre(e)terĒ genoem is.

 

Die sekretarisvoŽl, met sy rooi-oranje, arendagtige gesig, skraal bene en lang stert , word langer as ín meter. Sy hougebied is die gras- en bosveld van Afrika suid van die Sahara.  SekretarisvoŽls bou hul neste van stokke en takkies in bome. Hulle paar vermoedelik vir ín leeftyd. Die wyfie lÍ twee of drie eiers oor ín tydperk van ín paar dae, hoewel slegs een jong voŽl gewoonlik tot volwassenheid bly lewe.

 


Klik hier om terug te keer na die Laslappie-bladwyser

Klik hier om terug te keer na die inhoudsblad