Mieliestronk.com is propvol kennisstories—artikels oor die geskiedenis, die wetenskappe, die eienaardige en nog wat. Maar wat bied ons die praktiese doen-dit-selwers, hulle wat veel eerder met hul hande wil werk as om hul koppe vol feite te prop? Wel, hierdie bladsy is spesiaal vir hulle. LEO KRITZINGER, skrywer van bekende wenke-boeke, gee nuttige en praktiese raad vir alle gebuikers van Mieliestronk, oud of jonk...

Herontdek die wiel

•  As jy ’n lang afstand wil meet, soos die lengte van ’n stuk veld, gebruik jou fiets! Meet die omtrek van die fietswiel en maak ’n duidelike merk op die velling. Stoot die fiets oor die afstand en tel net die getal revolusies van die wiel. Maal met die wiel se omtrek en jy het die antwoord!

Deurslaggewende raad

•  ’n Deur wat knaend in die kosyn ratel, kan geweldig irriterend wees—veral as jy wil slaap of moet konsentreer vir daardie belangrike eksamen wat jy môre moet aflê. Spuit ’n paar bolletjies deurskynende silikoonverseëlaar in die hoeke van die kosyn. As die silikoon droog is, vorm dit ’n rubberagtige kussinkie wat die deur styf op sy plek hou.

Inkvlekke op houtmeubels

•  ’n Inkvlek op ’n houtmeubelstuk kan verwyder word deur die kol met ’n stuk watte te bedek wat in water geweek is. Die ink sal in die watte intrek.

Slordige sole

•  Maak die wit rubbersole van jou draf­skoene mooi skoon met ’n tandeborsel en tandepasta. Wit Handy Andy is ook ideaal.

Optelgoed

•  As jy kopspelde of klein spykertjies met ’n magneet wil optel, druk die magneet eers in ’n plastieksakkie. Tel die voorwerpies op en dop dan net die sakkie om.

Red jou rug

•  As jy ’n swaar voorwerp in ’n kruiwa wil karwei—soos ’n sak sement of ’n groot klip—is dit altyd ’n gesukkel en gesteun om dit in die kruiwa te laai. Boonop kan jy dalk jou rug in die proses beseer. Gaan só te werk: kniel voor die kruiwa en keer hom op sy sy. Rol of stoot die voorwerp in die bak en druk dan die kruiwa weer regop. Hou jou rug reguit en jou knieë gebuig. Om die voorwerp af te laai, draai die kruiwa weer op sy sy en rol die vrag af.

Gaar of rou?

•  As rou en gekookte eiers deurme­kaar geraak het, kan jy gou uitvind watter is watter: tol die eiers in die rondte. ’n Gaar eier sal vinnig tol terwyl ’n rou een waggel.

Knip in ’n kits

•  Gebruik ’n kombuisskêr eerder as ’n mes om pizza te sny—dis baie makliker.

Gewigtige raad

•  Indien jy ’n seil oor iets wil gooi om dit buite te beskerm, maar jy's bang die seil sal wegwaai, vul 2-liter-melk-bottels met bou- of seesand en maak dit met tou aan die seil vas—minstens een op elke hoek. Dis veral nuttig as jy nie penne in die grond kan inkap nie—byvoorbeeld op plaveisel.

Deksels netjies

•  Moet jy ’n verfwerk vir Pa doen, maar is al skoon vies vir die verfblikke waarvan die rande vol verf is? As jy ’n plastiekdeksel van ’n koffieblik het wat op ’n verfblik pas, is die taak soveel sindeliker. Sny ’n gat in die plastiekdeksel wat net groot genoeg is vir die kwas om deur te pas. Nou bly die groef in die rand silwerskoon.

Beter in ’n boks

•  As jy ’n groterige voorwerp wil spuitverf—soos byvoorbeeld ’n stoel—is dit gewoonlik ’n gesukkel om die oortollige sproei te beheer. Kry ’n groot kartonboks by jou naaste meubelhandelaar—dié soort waarin stowe of wasmasjiene verpak word. Sny die voorkant af en spuit die voorwerp binne-in die boks. As jy klaar is, vou die boks plat en bêre dit vir latere gebruik.

Meet en kap

•  As jy ’n klomp spykers moet inkap wat ewe ver uitmekaar gespasieer moet wees, is dit lastig om elke keer met ’n meetband te meet. Meet die spasie van die kop van die hamer af en maak ’n merk met maskeerband op die handvatsel. Nou kan jy met een stuk gereedskap meet en kap.

Frisser fles

•  Los Oupa se valstandreiniger-pil in water op in ’n termosfles wat sleg ruik. Wanneer jy die fles wegbêre, moenie die deksel toeskroef nie. ’n Teelepel suiker in die fles sal dit ook vir ’n lang tyd vars hou.

Makliker met marmelade

•  Marmelade is ’n uitstekende plaasvervanger as jy of Ma sonder sitrusskil sit vir ’n resep. Dis ook ’n perfekte glaseersel vir oondgebraaide varkboud of hoender.

Reguit raad vir spaghetti

•  Moenie spaghetti breek wat nie in jou pot wil pas nie. Laat dit regop in die kookwater staan. Namate dit onder sag word, sal die spaghetti geleidelik in die pot insak.

Water by die wortels

•  As jy jul baie droë grasperk moet natlei, steek eers gate in die grond met ’n tuinvurk. Dit sal sorg dat die water by die wortels uitkom en nie bo-op die grond verdamp nie. Lei altyd jul grasperk in die aand nat om onnodige verdamping te voorkom.

Kleuters wat krabbel

•  Soek jul gesin gedurig papier vir Kleinboet of Kleinsus om op te teken? Probeer gerus hierdie raad. Laat ’n paar veile wit papier (A3-grootte) by ’n drukker of skryfbehoeftewinkel lamineer. Nou kan die kleuter met vetkryt daarop teken—en as die tekensessie verby is, kan jy dit met bensien afvee.

Klou, kleinding!

•  En van kleuters gepraat: klein kindertjies sal plastiekglase makliker met hul kort vingertjies kan vashou as jy om elke glas twee rubberbandjies span.

Blink wat bly

•  Koperstukke sal langer blink nadat jy dit gepoleer het as jy die voorwerpe met meubelpolitoer bedek en dit dan poets.

Is dit vars?

•  As jy wil vasstel of ’n eier vars is of nie, plaas dit in ’n bakkie water, ’n Vars eier sal sink—’n ou eier sal dryf.

Saag slim

•  ’n Saag sal makliker hout saag as jy ’n bietjie kerswas aan die tande vryf. Onthou ook om jou saag se lem ná gebruik met ’n lagie huishoudelike olie te bedek.

Skei sonder sukkel

•  As jy ’n klomp eiergele nodig het vir ’n resep, moenie hulle een-een probeer skei nie. Breek die eiers almal versigtig in ’n bak oop en skep dan die gele met ’n dessertlepel uit.

Knap kors

•  As jy ’n tert met ’n roomvulsel maak. smeer ’n dun lagie gesmelte sjokolade op die kors voordat jy die vulsel oorgooi. Die sjokoladelagie sal voorkom dat die die roomvulsel die kors in ’n pappery verander.

Slak-skerm

•  As jy ’n probleem met slakke tussen jou potplante het, draai ’n stuk koperdraad om elke pot. Sodra die slak daaraan raak, kry hy ’n ligte skok wat hom van plan sal laat verander.

Kleurbehoud met sout

•  Voorkom dat nuwe kledingstukke se kleure vloei deur ’n eetlepel sout by die waswater te voeg. Sout bedek die vesels en voorkom kleurvloeiing.

Verbrands!

•  ’n Aangebrande pot of pan sal weer silwerskoon word as jy die aanbrandsel vir ’n halfuur met ’n asyn-oplossing bedek.

Teël-truuks

•  Hou teëls in jou stort en badkamer langer skoon deur ’n dun lagie Vaseline aan die teëls te smeer en hulle dan deeglik met ’n sagte lap te poets. Die Vaseline-lagie voorkom dat seep aan die teëls kleef.

•  Dis nie nodig om spesiale gereedskap aan te skaf om ’n muurteël te sny nie. Al wat jy nodig het, is ’n glassnyer, metaalliniaal en ’n draadhanger. Merk die snylyn met ’n viltpen op die keramiekteël. Plaas die metaalliniaal se rand sekuur op die snylyn en trek dan met die glas­snyer daaroor. Die glassnyer se wieletjie sal deur die glasuurlaag dring—jy sal ’n duidelike krasgeluid hoor. Indien nie, herhaal die snybeweging. Plaas die draadhanger op ’n stewige, plat oppervlak en dan die teël bo-op die hanger met die gla­suur-kant na bo. Die snylyn moet presies bo-op die draad Iê. Druk met altwee hande aan albei kante van die snylyn en die teel behoort netjies in twee te knak. Dra oogbeskerming vir veiligheid.

Kampeer-kunsie

•  As jy gaan kampeer, gooi sout en peper in die plastiekhouertjies waarin ’n mens film koop. Jy kan gaatjies in die deksels maak met ’n warm breinaald.

Kragtige kraker

•  As jy neute wil kraak, maar jy sit sonder ’n neutekraker, gebruik Pa se skroeftang (vice grip) vir die takie. Knyp die neut in die tang se bek en draai die skroef in die handvatsel aan.

Watersak-wenk

•  Sit julle langs die langpad met ’n oorverhitte enjin en jy het geen houer om water mee te haal nie? Onthou dat jy water in ’n plastiek-inkopiesak kan dra. Self ’n hol wieldop sal ook die doel dien. Onthou net om nooit die verkoeler se prop af te skroef of water in die stelsel te gooi voordat die enjin behoorlik afgekoel het nie.

Red ’n eier

•  ’n Gekraakte eier kan steeds gekook word as jy dit vooraf in aluminium-foelie toedraai en ’n minuut langer kook.

Foelie vir verfwerk

•  Maak ’n verftaak sindeliker deur jou verfpan vooraf met aluminiumfoelie te bedek. Gebruik die swaardiens-tipe as jy het. Voer die verfpan daarmee uit deur dit teen die bodem en kante vas te druk. Sorg dat die foelie oor die rande gaan. As jy klaar geverf het, gooi die oortollige verf af en stroop die foelie af—jou pan is dan nog silwerskoon.

Saag sekuur

•  Dis nie altyd maklik om ’n doodreguit snit met ’n stiksaag te maak nie—die buigbare lem is geneig om rond te dwaal. Trek die snylyn met ’n potlood. Plaas nou die stiksaag teen die kant van die hout en merk die wydte van die saag se voet aan albei kante van die snylyn. Klamp twee lengtes hout aan albei kante van die snylyn om ’n gids te vorm waarin die voet van die saag sonder afwyking kan beweeg.

Vul met vrugte

•  ’n Koek wat in die middel gesak het, kan nog gered word deur die middel netjies uit te sny en die holte met ingelegde vrugtejellie te vul.

Meet reg

•  Onthou die ou beginsel as jy ’n self-doen-taak aanpak: meet twee maal, sny een maal. Die meeste mense doen dit net mooi andersom!

Blink gebruik

•  En, les bes, het Pa jou jou eie kar belowe? As julle na ’n gebruikte motor gaan kyk en die kilometers lyk verdag, let op die toestand van die rathefboom-knop en die stuurwiel. As hulle blink, het die motor dalk meer kilometers op as wat op die afstandmeter staan.