|
Insekte onder die
skandeer-elektronmikroskoop |
Og,
’n gedrog
van ’n gog!

BO:
’n Swartvlieg (Simulium yahense) met ’n
rondewurm-parasiet (Onchocerca volvulus)
wat uit een van sy voelhorings te voorskyn kom. Die
rondewurm veroorsaak die sogenaamde rivierblindheid
by mense en is die grootste verwekker van blindheid
in Wes- en Midde-Afrika. Trouens, nagenoeg 99
persent van die sowat 18 miljoen lyers woon in
Afrika. Die parasiet word na die mens oorgedra
wanneer die slagoffer deur ’n geïnfekteerde bloedsuiende
swartvlieg gebyt word.
Foto:
ARS / U.S. Department of Agriculture
As jy
skielik so klein kon word as ’n korreltjie sand, sou
jy ’n heeltemal ander wêreld betree as die een
waaraan jy gewoon is. Dis ’n wêreld van behaarde
monsters met honderde of selfs duisende lense in hul oë — gedrogte wat wyd en syd blare
verslind of mekaar heelhuids opvreet. Danksy die
elektronmikroskoop kan ons egter ’n boeiende reis
meemaak na die domein van die insekte sonder om
werklik self klein te word. Insekte lyk soveel
anders as soogdiere, reptiele of voëls dat ’n mens
skoon verstom staan oor die groot verskeidenheid in
die skepping...

BO: Van die kant af gesien: die samegestelde oog
met sy menigte oogdeeltjies en die roltong of suigslurp van...
ja, glo dit, ’n mot. HIerdie mot is een van die Pyralidae of
snuitmotte. Die insek se oog is ongeveer 800 mikron
breed (een mikron is ’n duisendste van ’n millimeter).
Foto: Louisa
Howard / Dartmouth College / Public Domain

BO:
Hierdie blik op die samegestelde oog van ’n
vrugtevlieg (asynvliegie) toon ’n aantal
van die oog se
760 eenheidsogies of
ommatidia. Vrugtevlieë word wyd in genetiese
proefnemings gebruik, omdat hulle so vinnig
aanteel en hul erflikheidstelsels goed verstaan
word. Só is die vliegie ’n uitstekende organisme
vir die bestudering van die uitwerking wat
ouderdom op meiose het. Meiose is die
gespesialiseerde soort seldeling wat tot die
ontstaan van eiers en sperma lei. By mense
verhoog die voorkoms van babas met
Down-sindroom namate
hul ma¹s ouer word.
Foto:
Louisa Howard / Dartmouth College / Public Domain

BO: Dat die
liewenheersbesie
(“ladybird”) van baie naby gesien nie die oulike
klein “skilpadjie” is waarmee hy baiemaal
geassosieer word nie, blyk uit hierdie
elektron-mikroskopiese beeld van een van die
voetkloue van so ’n insek. Liewenheersbesies
is formidabele miniatuur-soldaatjies, wat onder
die plantluise en ander plae maai wat ons
kosproduserende gewasse en tuinplante kan
vernietig.
Foto: Louisa
Howard / Dartmouth College / Public Domain

BO: ’n Blaaspootjie op ’n madeliefie. Hierdie
soort insekte is baie skadelik vir tuinbougewasse.
Foto:
Louisa Howard / Dartmouth College / Public Domain

BO: Geen eienaardige speelding soos ’n wol-olifantjie
met meer as die gewone getal pote nie, maar ’n
kalander van baie naby gesien. Van hierdie soort
snuitinsekte is daar ’n menigte spesies in verskeie
families, meestal in die familie Curculionidae.
Baie van hulle is erg skadelik vir gesaaides. Kalanders
word ook baiemaal in droë kossoorte aangetref,
waaronder neute, sade, graankorrels en graanprodukte.
Foto: Louisa
Howard / Dartmouth College / Public Domain |